: ۱۳۹۶/۱۲/۰۱ : ۳۱۲
تعداد رای : ۰

توسعه نانو در ایران؛ نماد انجام یک کار برجسته در کشور

«اعضای ستاد با دید نانو به موضوع نگاه نمی‌کردند. آنها نانو را به‌عنوان یک نماد اختیار کرده بودند تا ثابت کنند می‌شود یک کار برجسته در کشور انجام داد.» این تعبیر دکتر حمیدرضا شاهوردی است که علاوه بر نقش داشتن در تدوین سند نخست راهبردی نانو، با دیدگاهی خارج از ستاد به تحلیل و نقد سیاست‌ها و ایده‌های زمان تدوین سند می پردازد. دکتر شاهوردی در سال 1382 یعنی در زمان تشکیل ستاد توسعه فناوری‌نانو، نایب رئیس کار گروه فناوری‌نانو در شورای تحقیقات و فناوری کشور و نماینده وزارت صنایع وقت در ستاد نانو بود. ایشان از جمله افرادی است که در تدوین سند راهبرد آینده برای فناوری نانو نقش داشته است. ایشان معتقد است که اگر ما می‌خواستیم در موضوع نانو موفق باشیم، باید متمرکز کار می‌کردیم. وی اذعان می‌کند سند نانو با توان کشور هم‌خوانی نداشت و بسیار جلوتر از توان عملیاتی کشور طراحی و تدوین شده بود؛ به عبارت دیگر سطح آمادگی کشور برای به عهده گرفتن این مسئولیت‌ها، بسیار پایین بود. نگاه متفاوت ایشان به توسعه نانو، این گفتگو را خواندنی کرده است. حمیدرضا شاهوردی از سال 1383 تا کنون مدیریت کارگروه توسعه فناوری ستاد ویژه فناوری‌نانو را بر عهده دارد. او دارای دکتری مهندسی مواد و عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس است و علاوه بر فعالیت‌های علمی و پژوهشی، مسئولیت‌های اجرایی و مدیریتی گوناگونی را در سوابق کاری خود دارد. وی فعالیت‌های فرابخشی متعددی داشته است که عضویت در کمیسیون صنایع شورای عتف (علوم، تحقیقات و فناوری) از سال 1387 تاکنون و ریاست هیئت مدیره صندوق تحقیق و توسعه و نمایندگی دولت در صندوق (1384 تا 1386) و عضو مؤسس انجمن نانوفناوری ایران از آن جمله است. دکتر شاهوردی در حال حاضر عضو هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی است.
همان‌طور که می‌دانیم، سیاست‌گذاری نانو در کشور، تحولی تازه و گسترده در سیاست‌گذاری علم و فناوری ایران محسوب می‌شود. از این رو، ما در این مرحله در پی آن هستیم که با گرد‌آوری ایده‌ها، تجربه‌ها، چارچوب‌های فکری و سیاست‌هایی که در تدوین سند ده‌ساله اول نانو (سند راهبرد آینده) منعکس شده است، متنی قابل استفاده برای سیاست‌گذاران، محققان و مدیران تهیه کنیم. از آن‌جا که یکی از موارد مورد بحث، همین سند ده‌ساله توسعه نانو در ایران (سند راهبرد آینده) است، گفت‌وگو را با پرسشی از این سند ده‌ساله آغاز می‌کنیم. این سند در آن زمان، چرا، چگونه و با چه رویکردی تدوین شد؟
به نظر من، برای تدوین سند، جریان پیچیده و از پیش برنامه‌ریزی‌شده‌ای وجود نداشت. چند عامل مهم این مسیر را شکل داد. نخست اینکه تک‌تک دوستانی که در این کار مشارکت کردند، به گونه‌ای در مسیرهای پیشین توسعه‌ی کشور هم دخیل بودند: یا به‌صورت جزئی یا به‌عنوان مدیر و راهبر. از آنجا که نوعی سرخوردگی از بی‌نتیجه‌ بودن کارهای قبلی به وجود آمده بود، آنها ناخواسته به این فکر بودند که طرحی نو دراندازند. دوم، دوستانی که به‌طور اتفاقی دور هم جمع شده بودند، طی فرایند تدوین سند، خصلت‌ها و ویژگی‌های نسبتاً مشابهی پیدا کردند. سوم