: ۱۳۹۴/۰۹/۰۱ : ۲۹۹
تعداد رای : ۱

همه در موضوع فناوری نانو، کار خود را به خوبی انجام دادند

در شماره پیشین ماهنامه، بخش نخست مصاحبه با آقای مهندس سید محمود رضا سجادی ارایه شد که در آن برخی سیاست‌های حاکم بر تصمیمات ستاد نانو در آستانه تشکیل آن و در مسیر پیشرفت فناوری نانو در ایران را ذکر کردند؛ ایشان اشاره داشتند که پیشرفت این فناوری در کشور، حاصل انباشت تجارب بیست ساله دفتر همکاری‌های فناوری ریاست جمهوری در حوزه سیاست‌گذاری و مدیریت فناوری بوده است. همچنین یکی دیگر از عوامل پیشبرد سیاست‌های توسعه نانو در کشور، تعامل مناسب ستاد با دستگاه های اجرایی کشور بود و تلاش ستاد بر این مبنا قرار داشت که یک همراه و خیرخواه برای آن‌ها باشد. مدیران ستاد معتقد بودند برای این‌که کاری در سطح ملی انجام شود باید در برابر همه ناملایمات و کم لطفی‌ها صبوری کرد. در ادامه‌ی این مباحث، ایشان در این مصاحبه به ظرفیت‌های ستاد نانو اشاره کرده و برخی اصول سیاست‌گذاری ملی را نیز طرح می‌کنند. ایشان معتقدند یکی دیگر از عوامل موفقیت نانو در کشور این بود که تمامی نهادها، از حاکمیت و دستگاه های اجرایی گرفته تا خود ستاد، در زمان درست، نقش خود را به خوبی ایفا کرده‌اند.
طراحی صحیح نظام مدیریت علم و فناوری خیلی مهم است. یک خطای رایج در طراحی سیستم علمی و اجرایی کشور این است که همه کانال‌ها و عواملی که باید ارزیابی‌کننده‌ی کانال و تصمیم گیرنده اقدام بعدی باشند، همگی در چارچوب یک مدیر اجرایی است. خرید‌ار، سفارش‌دهنده و ارزیابی‌کننده، هر سه در یک دستگاه است. فرض بر این است که همان دستگاه بهره‌بردار که منافعش درگیر است، بیشترین دغدغه را دارد که از منابع چگونه استفاده شود. اما دستگاه اجرایی ابتدا نسبت به خود و بعد نسبت به آن هدف و برنامه دلسوز است. این یک امر طبیعی است. از این رو نظام‌های مدیریتی کشور نمی‌توانند نظارت، ارزیابی و سیاست‌گذاری درست داشته باشند. وقتی ستادها و مجموعه‌ها‌ی پژوهشی کشور، خودشان به‌نوعی درگیر منافع هستند، لذا به طور طبیعی مترصد هستند که بخش بیشتری از بودجه را به مجموعه‌ی خود ببرند، متأسفانه ما مرتب این اشتباه را تکرار می‌کنیم. در نتیجه آن سیستم و فرآیند هیچ وقت بهبود پیدا نمی‌کند. نکته‌ی اساسی در ستاد نانو این است که ما نه مصرف‌کننده‌ایم و نه تولیدکننده و برای ما منفعتی در این چرخه وجود نداشته و ندارد. ما منافع مستقیم نداشتیم، اما می‌توانستیم و علاقه‌مند بودیم که نقش توسعه‌دهنده و پشتیبان داشته باشیم، همین باعث می‌شد که نهادها با ما احساس راحتی کنند، در ستاد حضور یابند و در مورد دغدغه‌ها بحث و بررسی کنند. ما هم سعی می‌کنیم با رویکردهای منطقی آن‌ها را همراهی کنیم. 

متأسفانه ما به این دلیل که سیستم علم و فناوری‌مان به‌خاطر ضعف‌های مدیریتی به اقتصاد وصل نشده است، نه‌تنها نمی‌توانیم نیروهای ارزشمند خارج را شکار کنیم، بلکه نیروهای خودمان را هم از دست می‌دهیم. من همیشه گفته‌ام که ما بازارهایمان را به خارجی‌ها می‌دهیم و می‌خواهیم نخبه‌هایمان اینجا کار کنند. آن‌ها برای کدام بازار باید کار کنند؟! نخبه به خارج می‌رود و در همان بازاری کار می‌کند که ما در اختیار خارج گذاشته‌ایم. این ما هستیم که با سوء مدیریت، یک فرصت را برای خودمان تبدیل به تهدید می‌کنیم. تا زمانی که مدیریت حوزه‌ی اقتصادی و حوزه‌ی علم و فناوری هوشمندانه و آمیخته به هم عمل نمی‌کنند، این مشکلات را خواهیم داشت.

هر کسی در بحث نانو کار خود را خوب انجام داده است. ما (ستاد) وظیفه‌ی اولیه را که اطلاع‌رسانی بود، خوب انجام دادیم و موضوع را خوب تبیین کردیم، رئیس‌جمهور وقت هم به این باور رسید که نانو چیز خوبی است و باید مورد توجه جدی قرار گیرد. ایشان این دیدگاه حاکمیتی را موکداً داشتند که: «شما ایران را در زمینه‌ی نانو به یکی از ده یا پانزده کشور دنیا تبدیل کنید.». رهبر هم فرمودند: «شما 2درصد اقتصاد جهانی نانو بشوید» که بیانگر دیدگاه کلان و سیاستمدارانه‌ی ایشان بود. ایشان وارد جزئیات موضوع نشدند، کلیات مسیر و چشم‌انداز آن را تعیین کردند. وقتی همه در جایگاه خود ایفای نقش کنند، کار از اساس درست خواهد شد.

ما اگر اعتقاد داریم، باید حرفش را هم بزنیم و عمل هم بکنیم. ما وقتی می‌نویسیم که یک قدرت منطقه‌ای باشیم، باید به این امر معتقد باشیم و آن را شاخص قرار دهیم، نه اینکه فقط شعار بدهیم تا به مذاق مسئولین خوش بیاید. وقتی ایمان به خداوند، پیامبر و دین اسلام را قبول داریم و آن‌ها را رمز موفقیت می‌دانیم، باید بگوییم که بقیه هم بدانند که ما این‌گونه هستیم. شاخص‌ها و رویکردهای کلان هم لازم است گفته شود و در اسناد راهبردی ثبت شود. در امور عادی باید اعلام موضع کرد که من چنین هستم، تفکرم این است و هر کس که دوست دارد، بیاید این‌طور کار کند. اگر تو خودت را علنی و ظاهر نکنی، طرفداران حق هم تو را نمی‌شناسند که به سمت تو بیایند، یعنی مزیتی را از دست می‌دهی. ما در ستاد اعتقاد به کار نانو داشتیم. سازمان‌دهی درست انجام دادیم و کار را با اعتقاد به نظام و توسل به ائمه اطهار (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) پیش بردیم.

رویکرد ما این بود که وارد کارهای اجرایی نشویم، مگر به ضرورت‌ها، اما رهبر گفتند مواقعی که لازم می‌شود خودتان در اجرا ورود کنید، چون کار جدید است.

من به‌عنوان مدیر اعتقاد داشتم که همه می‌توانند به من یاد بدهند و وقتی حرفی می‌شنیدم، می‌گفتم این چقدر نو، خوب و درست است؛ این را می‌گرفتیم و برجسته‌اش می‌کردیم. این یک لطف خدا است که حال و حوصله و صبر داده است که حرفی را گوش کنی، نکات خوبش را استخراج کنی و توسعه بدهی؛ به یکی تفکرش را داده، به تو قابلیت فهمیدنش را و به دیگری قابلیت نشرش را داده است. کار گروهی همین است. برای ما گل زدن مهم بود، نه اینکه من آن گل را بزنم. دلمان می‌خواست ایران پیشرفت کند. خدا به هر کس نقشی می‌دهد و وقتی آدم صادق باشد، خدا چیزی در کاسه‌ی آدم می‌گذارد تا فرد بتواند در آن تیم نقش بازی کند. لازم نیست حتماً گل‌زن باشد.

وقتی شما صادق باشید و حرف‌های خوب را شفاف بزنید، خوب‌ها همراهتان می‌شوند. نجات و پیروزی و موفقیت در صداقت است. ستاد نانو تلاش کرد به همکاران و نمایندگان دستگاه‌ها ثابت کند که ما واقعاً به دنبال منافع کشور هستیم و خودمان منفعتی نداریم. آنها هم خیالشان راحت شد که در همکاری با نانو در دست کس دیگری وسیله نمی‌شوند و مورد سوءاستفاده قرار نمی‌گیرند. یک دلیل عمده و کلیدی موفقیت تجربه‌ی نانو صداقت و اخلاص در کار است.

منبع: ماهنامه فناوری نانو

پاسخ به نظــر بازگشت به حالت عادی ثبت نظر

نـــام
ایمیل
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ) Captcha